Matrak Çıplak Kare Bulmaca

Çıplak olduğuna bakmayın canım, o kadar da cıbıldak değil. Seneler evvel Gülçe, Radikal’in Çıplak Kare Bulmacalarını çözmeye bayılırdı. Beni de ortak etmek isterdi çözüme, ama burun kıvırırdım. Ne bileyim, her ne kadar oyunla uğraşıyor olsam da sanırım benim yapabildiğim şey oyun oynamakla eğlenmek değil, oyun hazırlayarak eğlendirmek. Ah, ah, ne kadar vefakâr, cefakâr; bilumum kârlı bir adamım canım 🙂

Günlerden bir gün, o zamanlar şimdilerde yayın hayatına son verilmiş Akıl Oyunları Dergisi’ni hazırlıyorum. Kafamdaki de ne yaparım da farklı bir şeyler yaparım derdi, düşüncesi. Sabahtı, yatağımdan koşturarak mutfaktaki masaya gittim ve yardırmaya başladım. İşte Matrak Çıplak Kare Bulmaca buradan doğdu; sadece matrak tanımlar kısmını ekledik. İlk yayınladığımız sayı Akıl Oyunları Dergisi 69’uncu sayıydı, sonraki sayılarda da devam etti.

Takipçiler tarafından seviliyor muydu pek emin değilim; ama biz gayet eğleniyorduk hazırlarken. Neden bunlardan bahsediyorum. Bir sene boyunca neredeyse 40 öğrenci ile yürüttüğüm Türk Beyin Takımı Sporcu Yetiştirme Programı‘ndaki (Bugün bu programla ilgili bir şeyler de yazacağım burada) çocuklardan biri geçenlerde şuna benzer bir şeyler dedi: “Ya abi zaten iki haftada bir tane ödev veriyorsun, bıdı bıdı bıdı…” Ben de öyle mi küçük hanım dedim, o zaman sana özel bir tane ödev vereceğim. Diğer kalan herkes ödevden 100 aldı, sadece senin notun ödevi yaptıktan sonra belli olacak. Olayı biraz daha heyecanlı yapma adına, ödevi bugün verdim (tabii onda şifre de var, burada olmayacak) ve 24 saat zaman tanıdım. Her neyse, İlay’a Hanım’a burada teşekkür etmek isterim. Neden mi? Çünkü bu bulmacayı hazırlamanın ne kadar eğlenceli olduğunu unutmuşum 😀 Hatta sonrasında da dedim ki, iki haftada bir ben bir tane hazırlayayım ve bunu blogta paylaşayım; işte tam olarak bunu dedim.

O yüzden Sevgili Okur, eğer hazırsan başlayalım.

Matrak Çıplak Kare Bulmaca – Sayı 1

Matrak Çıplak Kare Bulmaca Nedir?
Klasik kare bulmacanın “zıpır tanımlar”la inşa edilmiş, karalı kareleri verilmeyen bir türevidir. Karalı kareler birbirine kenardan değemezler.

Örnek:

Matrak Örnek

PDF olarak görüntülemek için: MATRAK ÇIPLAK KARE BULMACA SAYI 1

Soldan Sağa:
1- 9’uncu İstanbul Liseler Akıl Oyunları Yarışması’nda bireysel alanda İstanbul Şampiyonu olan ünlü çözerin soyadı – Bir sesli harf eklense ot, çöp olacak Denizli’nin bir ilçesi – Virgülden sonra amansızca ilerleyen, dur durak bilmeyen matematiksel sayı
2- Bir zamanların market zinciri; sözlük anlamıysa slayt demek olan – Tanrısal gücün yaydığı ışınım – Şimdilerde eski Başbakan Davutoğlu’nu yerinden eden bir kuşsal dosya türü
3- Normalde “Balık kavağa çıkınca” olsa da, bu kelimenin anlamları düşünüldüğünde hem ağaç hem balık tarafını karşılar
4- Değiştokuş – Biraz İngilizce bilgisi gerektirse de, şöyle tanımlamak eğlenceli olurdu: “Yalnız” tuz – Dişin sert kısmını mecazi anlamda düşündüğümüzde, insana verdiği güçlü anlam
5- Bir h harfi araya girseydi eğer, gözardı etmek olurdu – Sıcak bir fizik dalı – Bu rengin partisi bile var uzun zamandır
6- ÖZ’ünü kaybetmiş gibi görünüyorsa olsa da burada, asla kaybetmemiş olan, Galatasaray Lisesi mezunu, şimdilerde Dümbüllü’nün Kavuğu’nu taşımaya layık görülmüş komik adam – Gidenin avlandığı yer
7- Gogol’un bir romanı; insanı sıcak tuttuğu söylenebilir – İslam’da Allah’ın büyüklüğünü, yüceliğini bildirmek için sesli telaffuz edilen, Allahuekber ile başlayan duanın Türkçe karşılığı olan kelime; ki onu sormasam da bu kelime iki eşit parçaya bölündüğünde aynı şeyi vermesi açısından ilginç ki; onlardan sadece biri lazım – Tarafında olan
8- Herkese lazım, mazallah aç kalırız – Viyola – İstihbaratla alakalı olsa da, efsaneleşen kavram veya kişi de diyebiliriz – Bir önceki sorunun M’siz hâli
9- ABD’li bir yazar, Henry “…” – Belirli bir tür üzüm veren bitki
10- İçindekileri dökme, saçma – Ortaokul ya da lise yıllarında her öğrencinin laboratuvarda karşılaştığı, sürttükçe elektriklenen bir çubuk türü
11- Gecenin köründe atılırsa milleti uyandırır – Önceki gibi, bu da atılırsa adam falan öldürebilir – Zamanın içinde – Hilfiger soyadlı amcanın giyim kuşam markasının halk arasında söylenişi
12- Genelde biçilimez – Kavmi, kavimle ilgili – Bir çoğul eki
13- Erkek için isim olarak düşünülürse Erdem olur; kız için düşünüldüğünde ise “…” olur – Kalite ile ilgili verilen bir belge türü
14- Doğurtmatör – Elersin, yoğurursun, ekmek olur – Avrupa’nın güvenlik ve işbirliğiyle ilgili bir teşkilatı
15- Sodyum’un alamet-i farikası – Bir bisküvi, çikolata markası bilimi

Yukarıdan Aşağı:
1- Ateş – Halkın ağzında “ufak bahçe çapası” demek olan, ağızdan bir söylenişte çıktığında kerpeten gibi bir ses veren kelime – Saçlara artistik patinaj yaptırma
2- Arada bayılır, yemek olur – Sondan eklemeli dil ailesine mensup Türkçe’de bu kelimeye bir k harfi eklenirse sevgi kelebeği olur – Karalamalı bir zeka oyunları türü
3- Rusça’da kafayı emme basma tulumba gibi sallamak – Antikapitalist bir arkadaşın ismi, baya hacimli bir kitabı da var – Kelime ölçü, ölçmekle ilgili ve bazen “kayınca” her şey allak bullak olur
4- Biraz yamultmak gerekirse kelimeyi iki parçaya böldüğünüzde, “beygire doğru koyver gitsin” mantığı çıkıyor; ama tabii kelimenin bununla hiçbir ilgisi yok – Rahip olamamış
5- Radon isminde bir süper kahraman olsaydı eğer, kesinlikle bu iki harfi sembolü olarak seçerdi – Bir çiçek için kullanılabilir, yitip gitme, rengi kaçma anlamında – Edevatın kuzeni
6- Bu bir Türkiye ilidir; ama edebiyatta da geçer, zamanlar açısından – Boru sesi – Bir öncekinin iki harfini aynı yerde kullanmış olan bir hastalık
7- Kötüsü de var iyisi de var; ama ne kötüsü ne iyisi hiç kimse pek haz etmez vücutta bulunmasından – Simge – Adamın ağzından laf almak için kerpeten kullanmak lazım, o kadar ağzı sıkı; kişi değil, kavram
8- Özellikle genç bireylerin “akmak” için kendilerinden geçtikleri, ortam, gürültü yuvası – Vietnam Krallık Hanedanı – Mister “…”
9- 2011 Dünya Zeka Oyunları Şampiyonası Şampiyonu
10- Kabuklu pirinç – Eğer IRONMAN’in sıska bir kardeşi olsaydı ve o da IRON olsaydı kendisine bu ismi yakıştırır, sonra da bir bakardı ki Türkçe’de bir kelimenin adı olmuş – Kobalt’ın simgesi
11- İki tane şapka koysak kelimede yer alan a’lara, iyi, pekiyi, daniskası anlamı çıkardı – İskoç erkeklerin giydiği eteklik – Bir bağlaç
12- Bu kelimeden iki tanesini ardı ardına kullanırsak eğer, ince ince doğramak anlamı çıkar – Vat dedin gülümün Türkçe’deki soru hâli – İçinde eşek sesi var, köpek var; nedir bu üç harfli kelime – Eski dilde haberci
13- Erkeğin üstüne erkek getirdiğinde kadın, getirilen erkeğe bir tanım vermeyen Türkiye toplumu; kadın üzerine bir kadın getirildiğinde getirilen kadına bir tanım vermeyi uygun görmüş; çifte standarta bak! – Bana kalsa duygu bilimi ile uğraşan zat-ı muhterem diyeceğim; ama bana kalmamış tanımı
14- Çizgili bir zeka oyunları türü – Tulyum’un remzi – Kuzu abecesi – Bu iki harfe bir -di eklersek, eskilerin sıklıkla kullandığı, buna göre, şu hâlde, artık anlamına gelen bir kelime olur
15- Ayı evi – Bir bağlaç – Öteki taraf

diyagram

Reklamlar
Bu yazı Matrak Çıplak Kare Bulmaca, Türk Beyin Takımı içinde yayınlandı ve , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s